ขอต้อนรับนักศึกษาและผู้สนใจทุกท่าน

ผมขอต้อนรับทุกท่านที่เข้ามาเยี่ยม blog ของผมนะครับ blog นี้จัดทำขึ้นเพื่อเผยแพร่ความรู้ทางวิชาการ จากการเรียนการสอนวิชา Anthropology Theory และ วิชา Urban Sociology หัวข้อที่สำคัญหัวข้อหนึ่งก็คือ นักศึกษาในชั้นเรียนได้ตั้งคำถามเพื่อศึกษาวิจัยระยะสั้นในสองวิชาที่อยู่ระหว่างการเรียนใน ปีการศึกษา 2550 เทอมที่ 1  หรือตั้งคำถามไว้ที่ VC คณะก็สะดวกนะครับ 

ผมยินดีมากที่นักเดินทางท่องพื้นที่เสมือนจะให้เกียรติแสดงความคิดเห็น ที่เป็นประโยชน์ต่อนักศึกษาและตัวผมเองเพื่อความก้าวหน้าทางวิชาการ และความก้าวหน้าของนักศึกษา


ดังนั้นผมไม่จำเป็นต้องบอกข้อห้าม เพราะผมคิดว่าทุกสิ่งที่ทุกท่านแสดงออกมาในพื้นที่นี้ คือมารยาทที่ดีในการแสดงออกของสุภาพชน (ผมเชื่อเช่นนั้น) 

วันเสาร์ที่ ๙ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๐

โครงการสอน 427-414 สังคมวิทยาเมือง (Urban Sociology)

ผู้สอน
อ.บัณฑิต ไกรวิจิตร
สถานที่ติดต่อ
ห้องพักแผนกวิชา
50410
e-mail: bundit_g@hotmail.com, bunditg@gmail.com และ bundit-g@bunga.pn.psu.ac.th


โครงการสอน
รายวิชา 427-414 สังคมวิทยาเมือง (Urban Sociology) 3 หน่วยกิต
ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2550
ภาควิชา สังคมศาสตร์และมนุษศาสตร์
มหาวิทยาลันสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

ลักษณะรายวิชา
วิชาบังคับเอกสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา ปี 3-4 หลักสูตรศิลปศาสตร์บัณฑิต สาขา สังคมวิทยาและมานุษยวิทยา

คำอธิบายรายวิชา
กำเนิด พัฒนาการ โครงสร้างระบบ วิถีชีวิต ปัญหา ความสัมพันธ์ ระหว่างเมืองกับเมือง และเมืองกับสังคมภายนอก และกระบวนการโลกาภิวัฒน์

วัตถุประสงค์การสอน
เพื่อให้นักศึกษาได้เรียนรู้ พัฒนาการของเมืองตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันสามารถปรับประยุกติ์แนวคิดเกี่ยวกับเมืองจากนักวิชาการทางด้านสังคมศาสตร์มาวิเคราะห์เมืองในสถานการณ์สังคมประเทศไทยและโดยเฉพาะปัญหาเมืองท้องถิ่นภาคใต้
หลักสูตรวิชา สังคมวิทยาเมือง

การเรียนและการวัดผลการศึกษา
ทำความตกลงกันระหว่าง นักศึกษากับอาจารย์ผู้สอนว่าจะเรียนกันอย่างไร จะใช้เกณฑ์การให้คะแนนและการวัดผล รวมถึงกฎที่คุณ เสนอมาใช้สำหรับเพื่อนๆ ร่วมชั้น และกฎที่กำหนดโดยผม (อาจารย์) ซึ่งกฎเหล่านี้จะเอื้อให้คุณเข้ามาแสวงหาความสำเร็จและ/หรือ อาจจะล้มเหลว แต่อย่างไรก็ตามคุณไม่ควรกังวลมากนัก ผมต้องการที่จะบอกข่าวดีกับพวกคุณว่าเกณฑ์การให้คะแนน จะทำให้คุณทุกๆ คนสามารถทำได้ และสอบผ่านได้ แต่จะต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขที่เราจะทำการตกลงร่วมกัน ในชั้นเรียนในชั่วโมงเรียนแรกของสัปดาห์แรกหลักการต่างๆ มีดังต่อไปนี้
การวัดผล 1.มีผลงานคุณทุกคนต้องเขียนรายงาน 1 ผลงาน โดยมีคะแนนทั้งหมด 40 คะแนน
2.การสอบวัดผล 40 คะแนน
กลางภาค 20 คะแนน
ปลายภาค 20 คะแนน
3.ความตั้งใจเรียน เข้าเรียนสม่ำเสมอ และมีส่วนร่วมในชั้นเรียน บันทึกการเรียนกลุ่ม 40 คะแนน

ทำความเข้าใจในรายละเอียด
รายงาน
การทำรายงาน แบ่งเป็นสองขั้นตอน
1.1 ข้อเสนอเพื่อทำรายงานปลายภาค และ
1.2 รายงานสุดท้าย
นักศึกษาทุกคนพึงระลึกอยู่เสมอว่าจะต้องส่งให้ทันเวลา การส่งรายงานได้ทันเวลาจะทำให้ผมสามารถตรวจรายงานได้ทัน ผมได้วางเงื่อนไขที่จะช่วยคุณทุกคน เช่น การออกข้อสยบได้ตรงตามที่คุณแต่ละคนต้องการพัฒนาหัวข้อรายงานของคุณเอง ผมปราถนาที่จะให้การทำข้อสอบนำมาสู่การทำความเข้าใจของคุณมากขึ้นจากคำถาม แน่นอนว่าผมจะต้องทำงานหนักกว่าคุณหลายเท่านัก สำหรับกรณีนี้ผมขอบอกไว้ล่วงหน้าว่า ผมทนอ่านงานของคุณที่ส่งมาช้าไม่ได้ ถ้ามีงานที่ส่งมาช้า จนถึงช้ามาก เป็นจำนวนมาก อาจจะทำให้คุณต้องมีปัญหากับการเรียนในวิชานี้แน่นอน ซึ่งไม่สำคัญว่าคุณเขียนมาดีเลิศขนาดไหน เพราะผมอ่านรายงานคุณไม่ทัน คุณอาจจะได้ F

แนวทางการวิจัยเพื่อทำรายงาน
1.แนวทางการวิจัยเพื่อทำรายงาน ข้อเสนอเพื่อทำรายงานปลายภาค โดยเริ่มจากช่วงระยะแรกของการเรียนจนถึงสอบกลางภาค ภาระของแต่ละคนก็คือ คิดกับข้อเสนอเพื่อทำรายงานปลายภาค หรืออีกคำพูดหนึ่งก็คือเตรียมรายงานเล่มสำคัญของคุณอย่างเป็นเอกเทศ ผมจะเรียกมันว่าข้อเสนอเพื่อทำรายงานปลายภาค สำหรับรายงานฉบับเริ่มต้นนี้เพียงแต่คุณเขียนอธิบายว่าคุณมีความสนใจในประเด็นเมืองในแง่ใดแง่หนึ่ง เช่น วัฒนธรรมเมือง (ในความหมาย กว้างๆ) เมืองกับสถานการณ์ของมุสลิมสามจังหวัดภาคใต้ อัตลักษณ์ของเมืองและความเป็นอื่น สิ่งแวดล้อมของเมือง หรืออื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับเมืองตามที่คุณสนใจศึกษาอย่างเป็นเอกเทศ (หมายความว่าเป็นส่วนตัวของคุณเอง หนึ่งคนหนึ่งประเด็น) คุณควรจะตั้งหัวข้อใว้ในใจไปเรื่อยๆ ระหว่างเริ่มเรียนและนำมาถามผมได้เรื่อยๆ ทั้งในเวลาเรียนและนอกเวลา ซึ่งผมจะให้คำแนะนำในการอ่านเพิ่มเติม นักศึกษามีมากกว่าผมถึง 1/70 ดังนั้นใครที่เร็วกว่าจะได้ประโยชน์โดยไม่เสียเวลาเนิ่นนานออกไป โดยเริ่มตั้งแต่สัปดาห์ที่ 3 เลยก็จะเป็นการดี ทุกคนจะต้องส่งหัวข้อ ซึ่งไม่ต้องเสร็จก็ได้แต่ควรสื่อสารกับผมได้นะครับ ว่าคุณคิดจะทำอะไร คุณไปอ่านงานของใครมาแล้วบ้าง หรือทบทวนจากงานที่อาจารย์ท่านต่างๆ เคยสอนคุณมาแล้วตั้งแต่ปี 1 – 3 อ่านแล้วทำให้คุณคิดอะไรขึ้นมาได้ และที่สำคัญก็คือ คุณสงสัยประเด็นอะไรที่ชัดๆ ที่คุณจะช่วยให้คุณศึกษาให้กระจ่างที่สุดในคลึ่งหลัง ข้อเสนอเพื่อทำรายงานนี้ทุกคนจะต้องส่งครบทั้งหมดทุกคนโดยอย่างช้าไม่เกิน 2 สัปดาห์ก่อนสอบปลายภาค และอย่าลืมใส่บรรณานุกรมที่คุณค้นคว้ามาโดยละเอียดข้างท้ายรายงานด้วยนะครับ
2.แนวทางการวิจัยเพื่อทำรายงานสุดท้าย ในช่วงของรายงานสุดท้าย ช่วงเวลานี้คุณควรจะปรึกษาที่นอกเหนือจากการเรียนในห้องเรียน โดยที่ ทฤษฎีแนวคิดที่นำมาปรึกษาต่างๆ จะไม่เป็นข้อผูกพันกับคะแนนที่จะได้รับว่าสิ่งที่ปรึกษากับผมจะต้องไปปรากฏในรายงานของคุณหรือไม่ คุณอาจจะเลือกที่จะไม่เขียนทฤษฎีใดๆ ในรายงานของคุณ ซึ่งแน่นอนว่าผมรู้ว่าคุณมีความรู้ทางทฤษฎีมากหรือน้อยอย่างไร ซึ่งจะสะท้อนออกมาจากรายงานของคุณเอง ว่าคุณมีมุมมอง ความรู้ ความเข้าใจ ต่อประเด็นที่คุณศึกษามากน้อยเพียงใด
2.การสอบวัดผล
คือการสอบกลางภาคและปลายภาค มีความต้องการที่จะวัดความเข้าใจของคุณทุกคนเพื่อปรับวิธีการสอนอีกครั้งในช่วงเวลาที่เหลือโดยไม่ปรับหลักสูตร เช่น อาจจะเสริมวิธีการบางประการที่กระตุ้นความเข้าใจให้แก่คุณได้มากขึ้น การสอบจะเป็นการสอบแบบ open book โดยแนะนำให้อ่านบทความทางวิชาการเกี่ยวกับเมืองจำนวนหนึ่งและให้คุณเลือกทำข้อสอบ ซึ่งคุณจะต้องอ่านบทความทุกชิ้น เพราะไม่เช่นนั้น บทความเหล่านี้อาจจะมาอยู่ในข้อสอบ แน่นอนคุณคาดเดาได้บ้าง แต่ไม่สามารถคาดเดาได้ทั้งหมด คุณทุกคนสามารถนำหนังสือ เอกสารใดๆ เลคเชอร์ ตั้งแต่ที่คุณเรียนมาตั้งแต่ปี 1 ถึงปัจจุบันเข้ามาใช้ประกอบการสอบได้ มีข้อแม้ประการเดียวว่าจะต้องไม่ให้เกิดผลกระทบต่อผู้สอบคนอื่นๆ เช่น มากองไว้มากจนคนอื่นเดินผ่านโต๊ะของคุณไม่ได้
ข้อสำคัญของการออกข้อสอบก็คือผมต้องการให้คุณสามารถใช้ความคิดมุมมองทางวิชาการที่ได้เรียนจากชั้นเรียนตลอดจนจากการอ่านเพิ่มเติมมาใช้ประโยชน์ในการวิเคราะห์มากกว่าการท่องจำ คุณเพียงแต่อ่านให้เข้าใจและสามารถคิดวิเคราะห์และวิจารณ์ได้ คุณจะได้คะแนนจากการวิจารณ์มากกว่าการลอกมาจากหนังสือ ซึ่งหมายถึงทั้งรายงานและการสอบ ผมขอบอกว่าข้อเขียนของคุณไม่มีประโยชน์อะไรเลยหากเปื้อนไปด้วยหมึกที่ลอกความคิดของคนอื่นและผมก็สามารถอ่านรู้ได้ คุณอาจจะเขียนน้อยแต่สามารถวิเคราะห์และที่สำคัญก็คือการวิจารณ์ ซึ่งจะทำให้ผมพอใจ และการวิจารณ์นั้นเป็นเอกสิทธิของคุณและต้องอิงกับแนวความคิดทางวิชาการ ผมจะอธิบายเรื่องนี้บ่อยๆ นะครับ
3.ความตั้งใจเรียน
คือการเข้าเรียนสม่ำเสมอ และมีส่วนร่วมในชั้นเรียน บันทึกการเรียนกลุ่มและงานที่ได้รับมอบหมายเพื่อวัดผลการเรียนทั้งก่อนเรียนและหลังเรียน

สัปดาห์ที่- 1 ครั้งที่ 1
-จัดกลุ่มการศึกษา หน้าที่ของกลุ่มก็คือรวบรวมบันทึกการสอน และนำส่งผม เพื่อที่ผมจะทำการคัดกรองรายงานประจำสัปดาห์ และคัดเลือก ชิ้นที่ดีที่สุดต่อบทเรียนนำมามอบให้แก่คุณทุกคนได้นำไปอ่านเพื่อศึกษาอีกครั้งหนึ่งและเพื่อพัฒนาการสอนของผมต่อไปในอนาคต วิธีการก็คือ นักศึกษาแต่ละคนมีบันทึกของส่วนตัวและนำมามอบให้กับตัวแทนกลุ่ม โดยวิธีใดก็ตาม เช่น xerox หรือ ยืมสมุด และนำมาเรียบเรียงเนื้อหาที่ได้สอนไปแล้ว จะเป็นการดีถ้าผมได้รับรายงานในแต่ละกลุ่มในสัปดาห์ถัดไป คะแนนทั้งหมดจะนำมาเฉลี่ยเพื่อเป็นคะแนนเก็บนำไปรวมกับคะแนนรายงานและการสอบกลางภาคและการสอบปลายภาคตามเกณฑ์ที่คุณทุกคนตั้งไว้ว่ากี่คะแนน กลุ่มที่จัดขึ้นครั้งนี้ี้สามารถเปลี่ยนแปลงได้ คะแนนสะสมของคุณจะรวมไว้จากเดิมและมาเพิ่มในกลุ่มใหม่จนหมดภาคการศึกษา อาจารย์จะจัดให้มีกิจกรรมตลอดภาคการศึกษา เพราะเป็นการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม ผมจะเปิดโอกาสให้ทุกคนได้ใช้ประสบการณ์จากอดีตและปัจจุบันของคุณมาใช้วิเคราะห์เมืองมากเท่าที่จะเป็นไปได้ ผมไม่แน่ใจว่าการเรียนในลักษณะนี้เรียกว่าผู้เรียนเป็นศูนย์กลางหรือไม่ แต่ถ้าจะให้ผมเรียกการเรียนลักษณะนี้ตามใจผม ผมคิดว่าเป็นการเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วมมากกว่า ทั้งนี้ผมไม่ได้ปฏิเสธว่านักศึกษาคือกลุ่มคนที่ควรได้รับความสนใจ แต่คำว่า “ผู้เรียนคือศูนย์กลาง” เป็นเพียงคำที่ไม่ได้มีความหมายอะไรมากนัก และคำว่า “การเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วม” ก็ไม่ได้เป็นคำที่มีความหมายมากมายอะไรนักหรอกครับ ที่ผมเลือกคำนี้มาแทน ก็เพราะผมชอบ! ผมมีปัญหากับคำว่า “ศูนย์กลาง” เช่น ศูนย์กลางอำนาจรัฐ ศูนย์กลางอำนาจ ศูนย์กลางความชอบธรรม ศูนย์กลางของโลก ทำให้ผมถูกหลอนด้วยคำพูดว่า “ขอบนอกของอำนาจ” ตรงข้ามกับ “ชายขอบของอำนาจ” และ “คนที่ถูกผลักให้อยู่ชายขอบ” ผมกลัวว่า ผมจะเป็นอาจารย์ที่อยู่ชายขอบของคุณนักศึกษา ที่ผมอ้างว่าผมชอบเพราะผมก็มีเหตุผลแต่ไม่ได้ทำการต่อต้านแนวคิดนี้แต่อย่างใด แต่ในโลกทางวิชาการคุณพึงรำลึกเสมอว่า คุณไม่ควรมองข้าม คุณควรตระหนักในคำพูด ที่จะใช้ออกไปเพื่อตัดสินใจบางอย่าง ซึ่งไม่ได้หมายความว่าใครถูกที่สุด คำพูดใดมีอำนาจเหนือสุด คุณกำลังเรียนเพื่อที่จะทำความเข้าใจในโลกวิชาการดังนั้นสิ่งแรกที่จะต้องยึดถือเอาไว้ก็คือ การกล้าที่จะท้าทายกรอบที่กักขังไม่ให้หัวใจของการเรียนรู้เบิกบานในทุกบริบท แม้แต่ในความเป็นวิชาการเอง

A: กำเนิดพัฒนาการและโครงสร้างทางสังคมและวิถีชีวิตในรูปแบบเมือง
สัปดาห์ที่ 1 ครั้งที่ 2 - สัปดาห์ที่ 2 ครั้งที่ 1 (2 ครั้ง)
Weber, Max. Economy and Society: Volume Ii. USA: University of California Press, 1978. -Chapter XVI: The City (Non Legitimate Domination)
1-Concepts and Categories of the City.
The Economic Concept of the City: The Market Settlement (p.1212-5)
Three Types: The “Consumer City,” the “Producer City,” the “Merchant City” (p.1215-7)
Relation of the City to Agriculture (p.1217-8)
The “Urban Economy” as a Stage of Economic Development (p.1218-20
The Politico-Administrative Concept of the City (p.1220-1)
Fortress and Garrison (p.1221-3)
The City as a Fusion of Fortress and Market (p.1223-6)
The “Commune” and the “Burgher”: A Survey (p.1226-36)

สัปดาห์ที่ 2 ครั้งที่ 2
Weber (1978)
2-The Occidental City.
Character of Urban Landownership and Legal Status of Persons (p.1236-1241)
The Rise of the City as a Confraternity (p.1241-3)
A Prerequisite for Confraternization: Dissolution of Clan Ties (p.1243-4)
Extra-Urban Associations in the Ancient and Medieval City (p.1244-8)
The Sworn Confraternization in the Occident: Legal and Political Consequences (1248-51)


สัปดาห์ที่ 3 ครั้งที่ 1
Weber (1978)
3.The Patrician City in the Middle Ages and in Antiquity (p.1266-1300)

สัปดาห์ที่ 3 ครั้งที่ 2
4.The Plebeian City (p.1301-39)
เพิ่มเติม
Fischer, Claude S., and Robert K. Merton. The Urban Experience. New York: Harcourt Brace Jovanovich, 1976.
-City and the human experience (p.4-6)
-Image of City Life: Popular Views and Sociological Theories (p.15-39)
-Urban Life: The Social Context (p.70-97)
-Social Groups in The City: Secondary groups (p.101-24)
-Social Groups in The City: Primary groups (p.153-77)

สัปดาห์ที่ 4 ครั้งที่ 1 (วิถีชีวิตในรูปแบบเมือง และ โครงสร้างสังคมในเมือง)
Simmel, Georg, and Donald N. Levine. On Individuality and Social Forms : Selected
Writings [of] Georg Simmel, The Heritage of Sociology. Chicago ; London:
University of Chicago Press, 1971.
-The Metropolis and Mental Life (p.324-40)

สัปดาห์ที่ 4 ครั้งที่ 2
Simmel (1971)
-The Stranger (p.143-49)
-The Poor (p.150-78)
เพิ่มเติม
Castells, Manuel. City, Class, and Power. New York: St. Martin's Press, 1978.
-Urban Renewal and Social Conflict (p.93-125)

B: เมืองในสังคมอุตสาหกรรมทุนนิยม: การก่อตัวของเมืองในระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม กระบวนการเป็นเมือง การพัฒนาและการพึ่งพา แบบวิถีการผลิตในสังคมเมืองและการแบ่งชั้นทางสังคมของเมืองในยุคเศรษฐกิจแบบทุนนิยม
สัปดาห์ที่ 5 ครั้งที่ 1 (การก่อตัวของนครหลวง/เมกะนคร ในสังคมอุตสาหกรรมทุนนิยม และการพัฒนาแบบพึ่งพา)
Castells, Manuel, and Alan Sheridan. The Urban Question: A Marxist Approach. London:
Edward Arnold, 1979.
-The Formation of the Metropolitan Regions in Industrial Capitalist Societies
(p.20-38)
-Urbanization, Development and Dependence (p.39-63)
เพิ่มเติม
Harvey, David. The Urban Experience. Oxford: Blackwell, 1989.
-The Urbanization of Capital (p.1-16)
-The Urban Process under Capitalism: A Framework for Analysis (p.59-89)

C: แบบวิถีการผลิตและกระบวนการของการกลายเป็นเมืองและการแบ่งชั้นทางสังคมเมืองทุนนิยม
สัปดาห์ที่ 5 ครั้งที่ 2
Castells (1979)
-Mode of Production and Process of Urbanization: Remarks on the Urban Phenomenon in the Socialist Countries (p.64-72)
-The Myth of Urban Culture (75-85)
-From Urban Society to Urban Revolution (p.86-95)
-The Urban Sub-cultures (p.96-112)
-The Urban Structure (p.113-234)
เพิ่มเติม
Harvey (1989)
-Class Structure and Theory of Residential Differentiation (p.109-24)
-Castells (1978)
- City, Class and Power (p.167-173)
สัปดาห์ที่ 6 ครั้งที่ 1 (ปัญหาของเมืองในสังคมอุตสาหกรรมทุนนิยม)
Castells (1977)
-The Urban process (p.379-392)
-Beyond the myths of the urban crisis (393-401)
-Dimensions and processes of the US urban crisis in the 1970s (402-21)
-Policies for the urban crisis, grass-roots movements and the political process
(421-29)
เพิ่มเติม
Castells (1978)
-Urban crisis, Political Process and Urban Theory
-Collective Consumption
-Ideological Mystification and Social Issue: the Ecological Action Movement in the
United States (p.152-66)
สัปดาห์ที่ 6 ครั้งที่ 2
Harvey (1989)
-Monument and Myth: the Building of the Basilica of the Sacred Heart (p.200-28)
-The Urbanization of Consciousness (p.229-54)
ทบทวนบทเรียนและสนทนาหัวข้อรายงานวิจัย และมอบหมายงานกลุ่มบทอ่านเชิงวิเคราะห์ปัญหาเมือง (ภาษาไทย) เช่น เมืองในสมัยโบราณ ร่วมสมัย เมืองในช่วงเวลาสมัยทุนนิยม ปัญหาเมืองที่ถูกวิเคราะห์โดยกลุ่มแนวคิดสังคมวิทยา แต่จำกัดงานที่อ่านก่อนเข้าสู่สังคมในช่วงเวลาโลกาภิวัฒน์และสังคมข้อมูลข่าวสาร (อยู่ระหว่างการคัดเลือกและเตรียมบทความ) และนำมาอภิปรายกลุ่มในชั้นเรียนในครั้งต่อๆ ไป

สัปดาห์ที่ 7 ครั้งที่ 1-2
บทอ่าน
-อภิปรายกลุ่มในลักษณะของกลุ่มผู้อภิปรายและกลุ่มผู้วิจารณ์
-ติดตามความคืบหน้าของรายงานวิจัย

สัปดาห์ที่ 8 ครั้งที่ 1-2 (สอบ)
-ทบทวนความรู้เพื่อเตรียมตัวสอบกลางภาค
-อภิปรายกลุ่ม (ที่เหลือ)

D: เมืองกับจิตวิทยาของเมือง
สัปดาห์ที่ 9 ครั้งที่ 1
Fisher (1976)
-The Individual in the City: Status of Mind.
-The Individual in the City: Personality and Social Action (p.178-203)
-Inside The Metropolis: The Suburban Experience (p.204-34)

E: เมืองหลังอาณานิคม
ให้ความสนใจกับเมือง โดยเฉพาะเมืองทั่วโลก ในช่วงเวลาหนึ่งๆ ของอาณานิคมที่ถูกปกครองโดยประเทศมหาอำนาจมานับร้อยปี ต่อมาในช่วง 40 ปี หลังมานี้เอง ที่เป็นอิสระแฃะเรียกประเทศหลุ่มนี้ว่า ประเทศหลังอาณานิคม และได้เกิดการรวมกันในลักษณะที่เรียกว่าร่วมอยู่ในโลกเดียว ทางเศรษฐกิจ (single world economy) เป็นความสัมพันธ์ทั้งในเชิงการใช้วัตถุ หรือวัสดุและพื้นที่ร่วมกัน ได้สร้างสิ่งแวดล้อมที่มีลักษณะเฉพาะในกลุ่มประเทศอาณานิคม เช่น รูปแบบทางสถาปัตยกรรม สังคม เศรษฐกิจ และระบบวัฒนธรรม ในหลักสูตรหัวข้อนี้จะไม่ได้ให้ความสำคัญเฉพาะเรื่องสังคมที่สร้างสิ่งแวดล้อม (social production of the built environment) แต่ให้ความสนใจเป็นพิเศษในเงื่อนไขสองลักษณะ คือ ภาพแสดงแทน และเงื่อนไขทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมว่าพัฒนามาอย่างไรจึงคล้ายกับสังคมยุคอาณานิคม (King 1990:1)


สัปดาห์ที่ 9 ครั้งที่ 2
King, Anthony D. Urbanism, Colonialism and the World-Economy : Cultural and Spatial
Foundations of the World Urban System, International Library of Sociology. London: Routledge, 1989.
-Introduction: Urbanism, Colonialism, and World-Economy (p.1-12)
-Incorporating the Periphery (1): Colonial Cities (p.13-43)
-Incorporating the Periphery (2): Urban Planning in the Colonies (p.44-67)
-ดูภาพเมือง อาณานิคม/หลังอาณานิคม และเปรียบเทียบกับสถาปัตยกรรมอาคาร
ก่อสร้างของไทย ประกอบ

สัปดาห์ที่ 10 ครั้งที่ 1
King (1989)
-Viewing the World as One (1): Urban History and the world system (p.68-82)
-Viewing the World as One (2): Culture and The Political Economy of Urban Form (
83-99)
-Changes in the Core (1): The Global Production of Building Form (100-129)
-Changes in the Core (2): Building, Architecture, and Building, Architecture, and the
new International Division of Labour (p.130-149)
-ดูภาพเมือง อาคารสิ่งก่อสร้างทางสถาปัตยกรรม หลังอาณานิคม

F: สังคมโลกาภิวัฒน์, สังคมข้อมูลข่าวสาร การไหลของคน, ทุน, วัฒนธรรม, ศาสนาและ รัฐข้ามพรมแดน ส่งผลถึงคุณลักษณะของเมืองปัจจุบัน
สัปดาห์ที่ 10 ครั้งที่ 2
ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร. รัฐ-ชาติกับ (ความไร้) ระเบียบโลกชุดใหม่ = Nation-State and the New World (Dis) Order. กรุงเทพฯ: วิภาษา, 2549.
-ให้ความสนใจสังคมภายหลังสงครามเย็นเป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน เมื่อโลกพัฒนาระบบทุนนิยมและยกระดับการสะสมทุนที่มีความยืดหยุ่น และเกิดการเคลื่อนย้าย แรงงานข้ามชาติ เคลื่อนย้ายข้อมูลข่าวสาร สังคมโลกกลายเป็นสังคมร่วมเวลา คุณภาพชีวิตของคนเปลี่ยน โดยสัมพันธ์ระหว่างเวลาร่วมกันในโลกที่มีลักษณะบีบอัด พื้นที่ใกล้หรือกระชับเข้าหากันมากขึ้นจากการสื่อสาร เหล่านี้คือกรอบแนวคิดใหม่ที่สำคัญที่จะช่วยให้สามารถเข้าใจชีวิตเมืองวันนี้

สัปดาห์ที่ 11 ครั้งที่ 1-สัปดาห์ที่ 11 ครั้งที่ 2
ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร. วาทกรรมการพัฒนา : อำนาจ ความรู้ ความจริง เอกลักษณ์ และความ
เป็นอื่น = Development Discourse : Power, Knowledge, Truth, Identity and
Otherness. พิมพ์ครั้งที่ 2, ฉบับปรับปรุงใหม่. ed. กรุงเทพฯ: วิภาษา, 2542.
-เมืองกับการพัฒนา (น.73-190)

สัปดาห์ที่ 12 ครั้งที่ 1
Harvey, David. Spaces of Hope, California Studies in Critical Human Geography ; 7. Berkeley, Calif.: University of California Press, 2000.
-Contemporary globalization (p.53-72)
-นักศึกษาเลือกเอกสารภาษาไทยที่ผมจัดเตรียมไว้ให้ อ่านและนำมาถกเถียงกันระหว่างกลุ่ม ซึ่งผมจะจะจัดคู่กลุ่มให้

สัปดาห์ที่ 12 ครั้งที่ 2
Harvey, David. The Condition of Postmodernity : An Enquiry into the Origins of Cultural Change. Oxford England: Basil Blackwell, 1989.
-Postmodernism in the city: architecture and urban design (p.66-98)

G: กรุงเทพ สถานที่ การปฏิบัติและภาพแสดงแทนต่อกรุงเทพ
สัปดาห์ที่ 13 ครั้งที่ 1
-บุญเลิศ วิเศษปรีชา. เปิดพรมแดนโลกของคนไร้บ้าน = Openning the Frontier of Homeless. กรุงเทพฯ: คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2546.
-อคิน
-ร้านกาแฟ
-ราชดำเนิน
ฯลฯ (อยู่ระหว่างการจัดเตรียม)

สัปดาห์ที่ 13 ครั้งที่ 1
Askew, Marc. Bangkok: Place, Practice and Representation. USA: Routledge, 2002.
-Part I: Krung to global city: the dynamics of transformation (p.13-106)
-Part II: Making Bangkok: studies in place, practice and representation (p.107-305)

H: เมือง ในฐานะของการกลับไปรื้อฟื้นหวนละลึกถึงอดีตจากวันนี้, เมืองแห่งความน่าหวาดระแวงสงสัย, เมืองแห่งความกลัวหลังเหตุการณ์ 9/11, เมืองแห่งความเป็นเจ้าบ้าน (hospitality), เมืองปัตตานีและ...,......,..........,......... หรือ ........และ.............?

สัปดาห์ที่ 13 ครั้งที่ 2 (จินตนาการเมือง เมืองแห่งความฝัน ความจริงเกี่ยวกับเมืองที่เมืองเหมือนกับการถูกหลอนสิงสู่คล้ายกับผีคล้ายกับฝัน ไม่สามารถแยกได้ออกระหว่างความจริงกับจินตนาการ)

Amin, Ash, and Nigel Thrift. Cities : Reimaging the Urban. Cambridge: Polity, 2002.
-The Nostalgic City (p.32-36)
Pile, Steve. Real Cities: Modernity, Space and the Phantasmagorias of City Life. London:
SAGE, 2005.
สัปดาห์ที่ 14 ครั้งที่ 1 (เมืองสงครามและการก่อการร้าย ในอดีตเมืองเกิดขึ้นจากสงคราม [Weber: 1978] ปัจจุบันเมืองหลายแห่งยังอยู่กับสงคราม)
Graham, Stephen. Cities, War, and Terrorism: Towards an Urban Geopolitics. USA:
Blackwell Publishing, 2005.

สัปดาห์ที่ 14 ครั้งที่ 2-สัปดาห์ที่ 15 ครั้งที่ 2 (ความแตกต่างแขกที่ไม่ได้รับเชิญ คนแปลกหน้า คนอันตราย ความกลัวความเป็นอื่น[Others] การซ่อนตัวอยู่หลังประตูบ้านและการต่อต้านอาชญากรรมในเมือง และเมืองโลก)
Bell, David, and Azzedine Haddour. City Visions. United Kingdom: Pearson Education,
2000.
Bridge, Gary. Reason in the City of Difference : Pragmatism, Communicative Action and
Contemporary Urbanism, Questioning Cities Series ; 2. London ; New York:
Routledge, 2005.
King, Anthony D. Global Cities : Post-Imperialism and the Internationalization of London,
International Library of Sociology. London ; New York: Routledge, 1991.
Low, Setha M. Behind the Gates: Life, Security, and the Pursuit of Happiness in Fortress
America. London: Routildge, 2003.
Robinson, Jennifer. Ordinary Cities: Between Modernity and Development. USA:
Routledge, 2006.
Derrida, Jacques. On Cosmopolitanism and Forgiveness, Thinking in Action. London:
Routledge, 2001.
-ตั้งแต่สัปดาห์ที่ 14 ครั้งที่ 2-สัปดห์ที่ 15 ครั้งที่ 2 ติดตามรายงานการวิจัยส่วนตัวของนักศึกษา และจัดประชุมนอกเวลาเรียนเป็นกลุ่มย่อยๆ เพื่อแนะนำการเขียนรายงาน

สัปดาห์ที่ 16 ทบทวนเพื่อเตรียมสอบในชั้นเรียน

บรรณานุกรม

ภาษาอังกฤษ
Amin, Ash, and Nigel Thrift. Cities : Reimagining the Urban. Cambridge: Polity, 2002.
Appadurai, Arjun. Modernity at Large : Cultural Dimensions of Globalization, Public Worlds ; V. 1. Minneapolis, Minn.: University of Minnesota Press, 1998.
———. Globalization. Durham, N.C.: Duke University Press, 2001.
Askew, Marc. Bangkok: Place, Practice and Representation. USA: Routledge, 2002.
Askew, Marc, and Section Čhulālongkō̜nmahāwitthayālai . Thai Studies. Interpreting Bangkok : The Urban Question in Thai Studies, Series, Thai Studies Section ; No. 2. Bangkok: Chulalongkorn University Press:, Distributed by the Chulalongkorn University Book Center, 1994.
Bell, David, and Azzedine Haddour. City Visions. United Kingdom: Pearson Education, 2000.
Bridge, Gary. Reason in the City of Difference : Pragmatism, Communicative Action and Contemporary Urbanism, Questioning Cities Series ; 2. London ; New York: Routledge, 2005.
Castells, Manuel. City, Class, and Power. New York: St. Martin's Press, 1978.
Castells, Manuel, and Alan Sheridan. The Urban Question: A Marxist Approach. London: Edward Arnold, 1979.
Deleuze, Gilles, Felix Guattari, and Brian Massumi. A Thousand Plateaus ; Capitalism and Schizophrenia. Minnesota,: University of Minnesota Press, 1987.
Fischer, Claude S., and Robert K. Merton. The Urban Experience. New York: Harcourt Brace Jovanovich, 1976.
Graham, Stephen. Cities, War, and Terrorism: Towards an Urban Geopolitics. USA: Blackwell Publishing, 2005.
Harvey, David. Society, the City, and the Space-Economy of Urbanism. Washington, D.C.,: Association of American Geographers, 1972.
———. Social Justice and the City. Baltimore,: John Hopkins University Press, 1973.
———. The Limits to Capital. Chicago, Ill.,: The University of Chicago Press, 1982.
———. The Urbanization of Capital, Studies in the History and Theory of Capitalist Urbanization ; V. 2. Oxford,: Basil Blackwell, 1985.
———. The Urban Experience. Oxford: Blackwell, 1989.
———. The Condition of Postmodernity : An Enquiry into the Origins of Cultural Change. Oxford England: Basil Blackwell, 1989.
———. Justice, Nature and the Geography of Difference. Malden, Mass.: Blackwell Pub., 1996.
———. Spaces of Hope, California Studies in Critical Human Geography ; 7. Berkeley, Calif.: University of California Press, 2000.
King, Anthony D. Urbanism, Colonialism and the World-Economy : Cultural and Spatial Foundations of the World Urban System, International Library of Sociology. London: Routledge, 1989.
———. Global Cities : Post-Imperialism and the Internationalization of London, International Library of Sociology. London ; New York: Routledge, 1991.
Low, Setha M. Theorizing the City : The New Urban Anthropology Reader. New Brunswick, N.J.: Rutgers University Press, 1999.
———. Behind the Gate: Life, Security, and the Pursuit of Happiness Fortress America. New York: Routledge, 2003.
Park, Robert Ezra, Ernest W. Burgess, and Roderick D. McKenzie. The City. Fourth impression. ed, Heritage of Sociology.: Chicago & London, 1967.
Pickvance, C. G., ed. Urban Sociology: Critical Essays. New York: St. Martin's Press, 1976.
Pile, Steve. Real Cities: Modernity, Space and the Phantasmagorias of City Life. London: SAGE, 2005.
Pinder, David. Visions of the City. New York: Routledge, 2005.
Robinson, Jennifer. Ordinary Cities: Between Modernity and Development. USA: Routledge, 2006.
Simmel, Georg, and Donald N. Levine. The Metropolis and Mental Life. Chicago: University of Chicago Press, 1971.
———. On Individuality and Social Forms : Selected Writings [of] Georg Simmel, The Heritage of Sociology. Chicago ; London: University of Chicago Press, 1971.
Weber, Max. Economy and Society: Volume Ii. USA: University of California Press, 1978.
Wirth, Louis. Louis Wirth on Cities and Social Life : Selected Papers, Heritage of Sociology. Chicago: University of Chicago Press, 1964.
Wirth, Louis, and Albert J. Reiss. On Cities and Social Life : Selected Papers [of Louis Wirth], The Heritage of Sociology. Chicago ; London: University of Chicago Press, 1964.
———. On Cities and Social Life : Selected Papers, Heritage of Sociology Series: Chicago U.P, 1964.

ภาษาไทย

กิตติพร ใจบุญ. “ตลาดกับวิถีชีวิต: บทสำรวจเบื้องต้นเกี่ยวกับการศึกษาเรื่องตลาดในสังคมไทย.” ใน ตลาดในชีวิต ชีวิตในตลาด, edited by สมรักษ์ ชัยสิงห์กานานนท์, 19-102. กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน), 2549.
เกษม, เพ็ญภินันท์. “เยือนเมืองนฤมิต.” Underground Buleteen 10 (2550).
ไชยรัตน์, เจริญสินโอฬาร. รัฐ-ชาติกับ (ความไร้) ระเบียบโลกชุดใหม่ = Nation-State and the New World (Dis)Order. กรุงเทพฯ: วิภาษา, 2549.
ดำรงพล อินทร์จันทร์. “ตลาดชายขอบของมอญพลัดถิ่น.” ใน ตลาดในชีวิต ชีวิตในตลาด, edited by สมรักษ์ ชัยสิงห์กานานนท์, 207-62. กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน), 2549.
ศิรินทร์ ใจเที่ยง. “ชีวิตของสินค้ามือสองประเภทแฟชั่นเครื่องแต่งกาย ในตลาดนัดชั่วคราว: แง่มุมบางประการ.” ใน ตลาดในชีวิต ชีวิตในตลาด, edited by สมรักษ์ ชัยสิงห์กานานนท์, 263-320. กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน), 2549.
อธิตา สุนทโรทก. “ตลาดนัดมหาวิทยาลัยมหิดล: การเปลี่ยนแปลงเชิงพื้นที่.” ใน ตลาดในชีวิต ชีวิตในตลาด, edited by สมรักษ์ ชัยสิงห์กานานนท์, 103-40. กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน), 2549.

0 ความคิดเห็น: